Του Παναγιώτη Παναγιωτόπουλου, προέδρου του πολιτιστικού εξωραϊστικού συλλόγου Αγραμπέλων «Ο Άγιος Δημήτριος»
Στα όρια των νομών Αχαΐας και Ηλείας, εκεί που η πυκνή βλάστηση του Ερυμάνθου συναντά την ηρεμία του ποταμού, στέκει επιβλητική η Ιερά Μονή Πορετσού. Χτισμένη σε υψόμετρο 800 μέτρων, ανάμεσα στα χωριά Αγράμπελα και Πλατανίτσα, η Μονή δεν αποτελεί μόνο ένα θρησκευτικό χώρο, αλλά έναν ζωντανό μάρτυρα της ιστορίας του πολιτισμού και της τέχνης της περιοχής μας.
Ένα Μνημείο-Φρούριο με Βυζαντινές Ρίζες
Η ίδρυση της Μονής δεν είναι γνωστή, έχει ολοκληρωθεί σε τρεις περιόδους, το σημερινό Καθολικό αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου (Παναγία η Πορετσιώτισσα),. Η αρχιτεκτονική της εντυπωσιάζει: η μορφή με τα ψηλά τείχη και τις πολεμίστρες μαρτυρά την ανάγκη προστασίας σε δύσκολους καιρούς.
Στο εσωτερικό του ναού, ο επισκέπτης έρχεται πρόσωπο με πρόσωπο με την υψηλή τέχνη. Οι τοιχογραφίες χρονολογούνται από το 1611 , φιλοτεχνημένες από τους ονομαστούς Ναυπλιώτες αγιογράφους Γεώργιο και Δημήτριο Μόσχο, αποτελούν σπάνια δείγματα μεταβυζαντινής ζωγραφικής, ενώ το τέμπλο προσθέτει στη μοναδική κατάνυξη του χώρου. Των ιδίων επίσης έργα σώζονται και στον Άγιο Δημήτριο Αγραμπέλων .
Καταφύγιο Αγωνιστών και Ιστορική Μνήμη
Η Μονή Πορετσού διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην Ελληνική Επανάσταση. Στα ιερά της χώματα βρήκε καταφύγιο ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ο αγωνιστής Ασημάκης Φωτήλας (1824-1825), ενώ σε γειτονικό σπήλαιο κρυβόταν ο Ανδρέας Ζαΐμης. Σημαντικός επίσης ο ρόλος της κατά την διάρκεια της εθνικής αντίστασης. Η ιστορική της διαδρομή δεν ήταν πάντα εύκολη, καθώς υπέστη λεηλασία από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής, χάνοντας πολύτιμα κειμήλια. Φιλοξένησε το 1943 δασωθέντα πληρώματα της συμμαχικής Αμερικανικής αεροπορίας από το αεροπορικό δυστύχημα της 11ης Ιανουαρίου 1943 πλησίον αυτής. Σε εκκρεμότητα παραμένει η ανέγερση μνημείου σε μνήμη των 60 και πλέων νεκρών. Η Μονή απογραφόταν ως οικισμός της κοινότητας Αγραμπέλων έως το 1960 όπου οι μοναχοί περιορίστηκαν .
Σύγχρονη Αναγέννηση και Τουρισμός
Ύστερα από προσπάθειες του τοπικού πολιτιστικού εξωραϊστικού συλλόγου «Ο Άγιος Δημήτριος» και την συμβολή των Μακαριστού μητροπολίτη Γερμανού του ηγουμένου τότε της Μονής κ. Αθανασίου σημερινού Μητροπολίτη μας μπορέσαμε να εντάξουμε την Μονή στο πρόγραμμα θρησκευτικού τουρισμού του Υπουργείου Ανάπτυξης-ΕΟΤ. Ύστερα από μια εκτεταμένη περίοδο ανακαίνισης (2006-2021) και με τη σημαντική συμβολή του Ιδρύματος Αθανασίας & Μαρίνας Μαρτίνου, η Μονή έχει ανοίξει πλέον τις πύλες της στον κόσμο. Αν και γεωγραφικά ανήκει στην Αχαΐα, διοικητικά υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Ηλείας.
Σήμερα, υπό τη διαχείριση της ΑΜΚΕ «Ένας άλλος δρόμος», η Μονή αποτελεί πόλο έλξης διεθνούς ενδιαφέροντος. Φιλοξενεί βιωματικά εργαστήρια και δέχεται επισκέπτες από την Ευρώπη έως την Αμερική και την Ασία. Για τους λάτρεις της φύσης, η Μονή αποτελεί κομβικό σημείο, καθώς από εκεί διέρχεται το ορειβατικό μονοπάτι Ε31, που συνδέει την Πάτρα με την Αρχαία Ολυμπία.
Ένας Προορισμός Ζωής
Η επίσκεψη στη Μονή Πορετσού είναι μια εμπειρία που συνδυάζει την ιστορική αναδρομή επαφής με το περιβάλλον και την ιστορία. Η ιστορική νεροτριβή, ο νερόμυλος, το αλώνι, το παλιό πήλινο υδραγωγείο της Μονής, η πέτρινη τοξωτή γέφυρα του Ερύμανθου το μονοπάτι Ε31, η περιοχή που ζούσε ο Ερυμάνθειος κάπρος και ο άθλος του Ηρακλή , περιοχή της Αρχαίας πόλης κράτους της Αρχαίας Ψωφίδος. Η περιοχή προσφέρει μια σπάνια ευκαιρία απόδρασης από την καθημερινότητα.
Για περισσότερες πληροφορίες και πλούσιο φωτογραφικό υλικό, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ανατρέξουν στην ιστοσελίδα της Μονής: www.moniporetsou.gr.
https://www.facebook.com/profile.php?id=100090531384541
Και του συλλόγου www.agrampela.gr
Στο https://www.facebook.com/profile.php?id=100064759868429
