Μπορεί ένας νέος να βγει το βράδυ στην Πάτρα και να επιστρέψει στο σπίτι του χωρίς αυτοκίνητο; Η απάντηση είναι «ναι, αλλά υπό προϋποθέσεις» μέχρι περίπου τα μεσάνυχτα. Για επιστροφή αργότερα, η απάντηση γίνεται πολύ πιο δύσκολη.
Η Πάτρα διαθέτει ένα σχετικά συμπαγές και περπατήσιμο κέντρο. Όποιος κατοικεί στα Ψηλά Αλώνια, στην Αγία Σοφία ή σε κοντινό σημείο μπορεί, ανάλογα με την απόσταση, να επιστρέψει με τα πόδια. Για έναν νέο που μένει στο Ρίο, στην Εγλυκάδα, στην Ταραμπούρα, στα Ζαρουχλέικα, στην Οβρυά ή σε άλλη περιφερειακή συνοικία, όμως, το αυτοκίνητο ή το ταξί παραμένει σχεδόν αναπόφευκτο μετά τη λήξη των τελευταίων δρομολογίων.
Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο τα Σαββατοκύριακα, όταν η νυχτερινή έξοδος ολοκληρώνεται πολύ αργότερα από τη λειτουργία της τακτικής συγκοινωνίας. Η πόλη κινείται μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες, αλλά το δίκτυο μεταφοράς δεν ακολουθεί τον ίδιο ρυθμό.
Οι τελευταίες αναχωρήσεις
Τα πιο πρόσφατα δρομολόγια των Αστικών Συγκοινωνιών Πατρών δείχνουν ότι ορισμένοι βασικοί άξονες εξακολουθούν να εξυπηρετούνται έως αργά το βράδυ. Αυτό, ωστόσο, δεν συνιστά ολοκληρωμένο νυχτερινό δίκτυο.
Ο Προαστιακός δεν καλύπτει τη βαθιά νύχτα
Ο Προαστιακός αποτελεί σημαντική επιλογή για τις μετακινήσεις. Είναι χρήσιμος για απογευματινές και πρώιμες βραδινές διαδρομές, δεν λειτουργεί όμως ως μέσο επιστροφής μετά τα μεσάνυχτα.
Το ισχύον πρόγραμμα δεν προσφέρει μεταμεσονύκτια κυκλοφορία. Συνεπώς, ο Προαστιακός μπορεί να εξυπηρετήσει την επιστροφή από μια απογευματινή δραστηριότητα, έναν κινηματογράφο ή μια πρώιμη έξοδο. Δεν δίνει λύση σε κάποιον που αναχωρεί από το κέντρο στις 01:00 ή στις 03:00.
Μετά τα μεσάνυχτα, ταξί ή περπάτημα
Όταν χαθεί το τελευταίο λεωφορείο, το ταξί είναι η μοναδική οργανωμένη υπηρεσία μεταφοράς που λειτουργεί ολόκληρο το εικοσιτετράωρο. Το Ραδιοταξί Πάτρας αναφέρει εξυπηρέτηση 24 ώρες το εικοσιτετράωρο και 365 ημέρες τον χρόνο.
Από τις 00:00 έως τις 05:00 εφαρμόζεται νυχτερινό τιμολόγιο, επομένως η επιστροφή κοστίζει περισσότερο από την αντίστοιχη ημερήσια διαδρομή.
Η κοινή διαδρομή με φίλους περιορίζει το κόστος, εφόσον οι επιβάτες κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση.
Το περπάτημα είναι πρακτικό μόνο για σχετικά κοντινές αποστάσεις. Η απόφαση δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τα χιλιόμετρα, αλλά και από τον φωτισμό, την κίνηση, τις καιρικές συνθήκες και το αν η διαδρομή μπορεί να γίνει με ασφάλεια. Η επιστροφή μόνος ή μόνη σε μεγάλη απόσταση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως αυτονόητη εναλλακτική στη δημόσια συγκοινωνία.
Η άνιση γεωγραφία της νυχτερινής επιστροφής
Για κάποιον που μένει μέσα ή πολύ κοντά στο κέντρο, η απουσία αυτοκινήτου είναι διαχειρίσιμη. Πολλά σημεία εστίασης και διασκέδασης βρίσκονται σε απόσταση που μπορεί να καλυφθεί με τα πόδια.
Η εικόνα αλλάζει στις βόρειες και νότιες συνοικίες. Η επιστροφή προς το Ρίο, το Πανεπιστήμιο και το Νοσοκομείο είναι δυνατή μέχρι αργά, αλλά απαιτεί αυστηρό προγραμματισμό. Η αναχώρηση λίγα λεπτά μετά το τελευταίο δρομολόγιο μετατρέπει αυτομάτως τη διαδρομή σε ιδιωτική μετακίνηση.
Ανάλογο πρόβλημα αντιμετωπίζουν όσοι μένουν στην Οβρυά, στα Δεμένικα, στην Κρήνη, στο Σαραβάλι ή σε πιο απομακρυσμένα σημεία. Εκεί ούτε το περπάτημα αποτελεί ρεαλιστική λύση ούτε υπάρχει πάντοτε απευθείας σύνδεση με τη ζώνη της νυχτερινής διασκέδασης.
Η δυνατότητα εξόδου χωρίς αυτοκίνητο εξαρτάται, επομένως, σε μεγάλο βαθμό από τη διεύθυνση κατοικίας. Δύο νέοι που διασκεδάζουν στο ίδιο σημείο μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετικές επιλογές επιστροφής.
Δεν αφορά μόνο τη διασκέδαση
Η νυχτερινή συγκοινωνία συχνά παρουσιάζεται ως θέμα φοιτητικής εξόδου. Στην πραγματικότητα αφορά εργαζομένους στην εστίαση, στα ξενοδοχεία, στα νοσοκομεία, στην καθαριότητα, στη φύλαξη και σε άλλες δραστηριότητες με βραδινή βάρδια.
Υπάρχει και η διάσταση της οδικής ασφάλειας. Όταν η μόνη πρακτική επιλογή επιστροφής είναι το Ι.Χ., αυξάνεται ο κίνδυνος να οδηγήσει κάποιος κουρασμένος ή έχοντας καταναλώσει αλκοόλ.
