του Αχιλλέα Ροδίτη
Πληθαίνουν οι συζητήσεις και οι καταγγελίες για επέλαση της κοκαΐνης και άλλων ναρκωτικών ή αντικαταθλιπτικών και αντιψυχωσικών στην Πάτρα. Επικεντρώνοντας στο πρώτο, όσα συζητούνται σε στέκια συγκλίνουν στην άποψη ότι η κοκαΐνη τείνει να γίνει μόδα, αν δεν έχει ήδη γίνει. Με σημαντικά ποσοστά επιρροής στους νέους, μεγάλη μερίδα των οποίων μάλιστα, την θεωρούν «ακίνδυνη» συγκριτικά με την ηρωίνη – παρότι μπορεί να επιφέρει άμεσα τον θάνατο μέσω εμφράγματος.
Το ανησυχητικό είναι ότι όλα αυτά προκύπτουν ως συμπεράσματα από διαφορετικές πηγές που συμφωνούν στο ίδιο. Πηγές από τη νύχτα της πόλης, της νεολαίας, ακόμα και της Ελληνικής Αστυνομίας. Γεγονός που δείχνει πόσο αυξημένη δόση αλήθειας υπάρχει στο ότι είναι ανησυχητικά διαδεδομένες οι ουσίες και οξυμένη η κυκλοφορία τους σε στέκια που συχνάζει η νεολαία.
Το πλέον ανησυχητικό, όμως, έρχεται να το προσθέσει η ίδια η επιστήμη, με στοιχεία που δεν αμφισβητούνται. Μέσα από την καταγραφή των λυμάτων της πόλης, όπως πραγματοποιείται διαρκώς και επί έτη από το Τμήμα Υγείας Ιατρικής του Πανεπιστημίου Πατρών με υπεύθυνο τον Καθηγητή κ. Απόστολο Βανταράκη ο οποίος δηλώνει:
Η επιτήρηση των αστικών λυμάτων αποτελεί κρίσιμο εργαλείο για την παρακολούθηση της δημόσιας υγείας και την περιβαλλοντική επιδημιολογία. Η νέα μελέτη που πραγματοποιήθηκε στην Πάτρα και σε όλη την Ελλάδα, προς διερεύνηση της παρουσίας φαρμακευτικών ενώσεων και παράνομων ναρκωτικών, προσδιορίζει το μέγεθος του προβλήματος στην αχαϊκή πρωτεύουσα. Που μάλιστα είναι τόσο δεδομένο και αυξημένο που συγκρίνεται με αυτό της Αθήνας των 5 εκατ. πολιτών!
ΣΟΚΑΡΙΣΤΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Πληθώρα αντικαταθλιπτικών, αντιψυχωσικών, αντιβιοτικών, αντιδιαβητικών και παράνομων ναρκωτικών ανιχνεύθηκε και ποσοτικοποιήθηκε στα λύματα της Πάτρας. Τα βασικά ευρήματα δείχνουν σημαντικά επίπεδα διαφόρων ουσιών όπως βενλαφαξίνη, βαλσαρτάνη, μετφορμίνη, ροσουβαστατίνη, ακεταμινοφαίνη, λεβετιρακετάμη, γκαμπαπεντίνη, σιμετιδίνη, καφεΐνη και νικοτίνη.
Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν τις διαδεδομένες τάσεις και προκλήσεις στη δημόσια υγεία. Επιπλέον, η ανίχνευση παράνομων ναρκωτικών όπως η κοκαΐνη (μέσος όρος 169,71 mg/ημέρα/1000 άτομα) και η μεθαμφεταμίνη (μέσος όρος 13,15 mg/ημέρα/1000 άτομα) υπογραμμίζει τη συνεχιζόμενη κυκλοφορία παράνομων ναρκωτικών στην πόλη, γεγονός που δικαιολογεί στενότερη παρακολούθηση της δημόσιας υγείας.
ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ
Χρήση: 181,21 mg/ημέρα στην Αθήνα και 169 mg/ημέρα στην Πάτρα!
Εντυπωσιακά σε σοκαριστικό βαθμό είναι και τα ευρήματα σε συγκριτικό βαθμό με την Αθήνα. Παρά την ασύλληπτη πληθυσμιακή διαφορά τα μεγέθη είναι πολύ «κοντά». Επίσης ενδιαφέρον έχουν και τα στοιχεία που δείχνουν ποιες μέρες ή ποιους μήνες αυξάνει η χρήση ή μειώνεται.
Τα ευρήματα της μελέτης υποδεικνύουν σταθερή παρουσία κοκαΐνης και των μεταβολιτών της στα λύματα της Πάτρας, με μικρές αυξήσεις που παρατηρήθηκαν τον Αύγουστο, τον Νοέμβριο και τον Ιανουάριο. Έχει αναφερθεί ότι η κατανάλωση κοκαΐνης παρουσιάζει ένα μοτίβο χρήσης ψυχαγωγικών ναρκωτικών, καθώς τα επίπεδά της είναι συνήθως αυξημένα τα Σαββατοκύριακα (Παρασκευή έως Δευτέρα) (EMCDDA, 2024).
Συγκρίνοντας με στοιχεία της Αθήνας και σε βάθος χρόνου από την ετήσια επανάληψη της έρευνας προκύπτει ότι στην πρωτεύουσα το εκτιμώμενο επίπεδο κατανάλωσης κοκαΐνης, το 2024, ήταν 181,21 mg/ημέρα/1000 άτομα, ενώ στην Πάτρα οι τιμές κυμάνθηκαν από 110,53 mg/ημέρα/1000 άτομα τον Ιούλιο του 2023 έως 265,34 mg/ημέρα/1000 άτομα τον Νοέμβριο του 2023, αποδίδοντας έναν μέσο όρο 169 mg/ημέρα/1000 άτομα.
Η μέση κατανάλωση αμφεταμινών στην Πάτρα ήταν 18,54 mg/ημέρα/1000 άτομα, με τις συγκεντρώσεις να κυμαίνονται μεταξύ 6,43 mg/ημέρα/1000 άτομα τον Μάρτιο και 38,46 mg/ημέρα/1000 άτομα τον Μάιο. Συγκριτικά, η Αθήνα κατέγραψε μέσο ημερήσιο όρο 12,98 mg/ημέρα/1000 άτομα το 2024, με ιστορικά δεδομένα που κυμαίνονται από 2,24 mg/ημέρα/1000 άτομα το 2017 έως 16,84 mg/ημέρα/1000 άτομα το 2014.
Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ
Αυτή η έρευνα καταδεικνύει την αξία της Επιδημιολογίας με βάση τα Λύματα ως μια αποτελεσματική, μη επεμβατική μέθοδο για την παρακολούθηση της υγείας του πληθυσμού, των συμπεριφορών του τρόπου ζωής και της περιβαλλοντικής μόλυνσης, προσφέροντας κρίσιμες γνώσεις για παρεμβάσεις δημόσιας υγείας και βιώσιμες στρατηγικές διαχείρισης λυμάτων.
ΤΟ ΕΠΙΣΗΜΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ
Η έρευνα δημοσιεύτηκε ήδη σε ξένο περιοδικό και μάλιστα εκεί εμφανίζεται η Πάτρα ως μία από τις «πρωταγωνίστριες» (μεταξύ ευρωπαϊκών πόλεων) στην παρουσία ναρκωτικών. Η διατύπωση παρουσιάζεται αυτολεξεί:
«Αυτή είναι η πρώτη μελέτη που εξετάζει φαρμακευτικές ουσίες στην εισροή λυμάτων της Πάτρας, της τρίτης μεγαλύτερης πόλης της Ελλάδας. Ανιχνεύθηκε ένα ευρύ φάσμα ενώσεων από διάφορες φαρμακολογικές ομάδες, που αντικατοπτρίζουν τις συμπεριφορές χρήσης ναρκωτικών και την κατάσταση της υγείας των κατοίκων του. Οι υψηλές συγκεντρώσεις κοινών φαρμακευτικών προϊόντων όπως η μετφορμίνη, η βενλαφαξίνη και η ροσουβαστατίνη υποδηλώνουν διαδεδομένες χρόνιες ασθένειες, συμπεριλαμβανομένου του διαβήτη, των καρδιαγγειακών διαταραχών και των καταστάσεων ψυχικής υγείας στην κοινότητα. Επιπλέον, η συνεπής ανίχνευση παράνομων ναρκωτικών όπως η κοκαΐνη και η μεθαμφεταμίνη καταδεικνύει την επιμονή της ψυχαγωγικής χρήσης ναρκωτικών, ευθυγραμμιζόμενη με τις τάσεις που παρατηρούνται σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις».
ΠΙΝΑΚΑΣ
