Σκληρότερο και πιο απαιτητικό γίνεται το τοπίο στους δρόµους της Πάτρα και συνολικά της Δυτική Ελλάδα, µε την εφαρµογή του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας να έχει περάσει πλέον σε φάση πλήρους επιβολής.
Οι έλεγχοι της Τροχαίας είναι εντατικοί, οι ποινές αυστηροποιηµένες και οι παραβάτες αντιµέτωποι όχι µόνο µε υψηλά πρόστιµα, αλλά και µε ποινικές συνέπειες που φτάνουν µέχρι το αυτόφωρο.
Σύµφωνα µε τον Διοικητή της Τροχαίας Πατρών, κ. Χρήστο Ντεµίρη, η εικόνα στους δρόµους έχει αρχίσει να αλλάζει. Έχουν αυξηθεί τόσο τα πρόστιµα όσο και ο χρόνος αφαίρεσης διπλωµάτων και πινακίδων, γεγονός που οδηγεί σε µεγαλύτερη συµµόρφωση των οδηγών, καταγράφοντας µια σαφή µεταστροφή συµπεριφοράς σε σχέση µε το παρελθόν. Ωστόσο, η παραβατικότητα δεν έχει εκλείψει. Αντίθετα, µετατοπίζεται σε πιο επικίνδυνες και αντικοινωνικές συµπεριφορές. Οι αρχές εντοπίζουν συστηµατικά οδηγούς που, παρά την αφαίρεση διπλώµατος, συνεχίζουν να κυκλοφορούν κανονικά, ενώ δεν λείπουν και οι περιπτώσεις οχηµάτων χωρίς πινακίδες. Πρόκειται για παραβάσεις που οδηγούν απευθείας στη Δικαιοσύνη, µε σχηµατισµό δικογραφίας και διαδικασία αυτοφώρου.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση Πατρινού οδηγού, ο οποίος συνελήφθη να οδηγεί ενώ του είχε ήδη αφαιρεθεί το δίπλωµα. Ως υπότροπος, βρέθηκε αντιµέτωπος µε πρόστιµο 3.000 ευρώ και αφαίρεση άδειας οδήγησης, που µπορεί να φτάσει έως και τα πέντε χρόνια. Αντίστοιχα περιστατικά, σύµφωνα µε την Τροχαία, καταγράφονται όλο και συχνότερα, αποδεικνύοντας ότι ένα µέρος των οδηγών εξακολουθεί να αγνοεί τις συνέπειες. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και οι επικίνδυνοι ελιγµοί επίδειξης, όπως οι «σούζες» και οι κόντρες, που εξακολουθούν να εµφανίζονται κυρίως σε ηλικίες 20 έως 30 ετών. Μάλιστα, όπως αποκαλύπτει ο κ. Ντεµίρης, πρόσφατα καταγράφηκε σε Πατρινό πρόστιµο 2.000 ευρώ για τέτοια παράβαση (σούζα), γεγονός που αναδεικνύει τη σκληρότητα των νέων κυρώσεων. Παράλληλα, οι έλεγχοι σε περιοχές όπου σηµειώνονται «κόντρες» είναι συνεχείς, ωστόσο συχνά οι εµπλεκόµενοι διαφεύγουν πριν την άφιξη των περιπολικών.
Την ίδια ώρα, οι παραβάσεις που εντοπίζονται στους καθηµερινούς ελέγχους παραµένουν πολλές. Μη χρήση κράνους και ζώνης, χρήση κινητού τηλεφώνου, ηχορύπανση, αλλά και έλλειψη πινακίδων. Παρά τα αυστηρότερα µέτρα, η εικόνα δείχνει ότι η συµµόρφωση είναι µερική και επιλεκτική.
Εγκαταλείψεις τροχαίων: 20–25 περιστατικά τον µήνα
Ξεχωριστό και ιδιαίτερα ανησυχητικό κεφάλαιο αποτελούν οι εγκαταλείψεις µετά από τροχαία ατυχήµατα. Σύµφωνα µε τα επίσηµα στοιχεία, στην ευρύτερη περιοχή της Πάτρας καταγράφονται περίπου 20 έως 25 περιστατικά εγκατάλειψης κάθε µήνα, περιφερειακά αλλά και στο κέντρο της πόλης. Οι εγκαταλείψεις αντιµετωπίζονται ως πληµµεληµατική παράβαση, µε τη διαδικασία που ακολουθείται να είναι άµεση. Σχηµατίζεται δικογραφία και αποστέλλεται στον εισαγγελέα.
Σε πολλές περιπτώσεις, οι υπαίτιοι εντοπίζονται και οδηγούνται ενώπιον της Δικαιοσύνης, αντιµετωπίζοντας τόσο διοικητικές όσο και ποινικές κυρώσεις. Αστυνοµικές πηγές τονίζουν ότι η αύξηση των ελέγχων έχει βοηθήσει στον εντοπισµό περισσότερων δραστών, χωρίς όµως να έχει µειώσει δραστικά τη συχνότητα των περιστατικών. Το φαινόµενο παραµένει επίµονο και συνδέεται συχνά µε πανικό, έλλειψη ευθύνης ή και φόβο των συνεπειών από πλευράς οδηγών.
«Η εγκατάλειψη του τόπου τροχαίου δεν είναι συνήθως αποτέλεσµα µιας «ψυχρής» απόφασης, αλλά µιας πολύ έντονης ψυχολογικής στιγµής όπου ενεργοποιούνται αυτόµατα συστήµατα του εγκεφάλου και προϋπάρχοντα χαρακτηριστικά προσωπικότητας. Δεν υπάρχει µία µόνο αιτία, είναι συνδυασµός στιγµιαίων αντιδράσεων και βαθύτερων τάσεων. Τη στιγµή του ατυχήµατος ενεργοποιείται ο µηχανισµός επιβίωσης (αµυγδαλή, στρες, αδρεναλίνη). Εκεί εµφανίζεται το γνωστό τρίπτυχο: Fight (αντιµετώπιση), Flight (φυγή), Freeze (πάγωµα). Η φυγή συχνά δεν είναι “λογική επιλογή”, αλλά αυτόµατη αντίδραση αποφυγής απειλής.
Ο οδηγός µπορεί να βιώνει: αποπροσωποποίηση (‘’δεν το πιστεύω ότι συνέβη’’) σύγχυση µειωµένη ικανότητα κρίσης. Σε αυτή τη φάση, ο πανικός είναι καθοριστικός. Αµέσως µετά τον αρχικό σοκ, εµφανίζεται πιο “γνωστικός” φόβος: σύλληψη ή ποινή, απώλεια άδειας οδήγησης, κοινωνική κατακραυγή, οικονοµικές συνέπειες. Ο εγκέφαλος προσπαθεί να «δικαιολογήσει» τη φυγή: “Δεν ήταν σοβαρό”, “Κάποιος άλλος θα βοηθήσει”, “Αν µείνω, θα µπλέξω άδικα”», όπως χαρακτηριστικά επισηµαίνει ο κ. Σουρής Εµµανουήλ, Ψυχολόγος.
Τι προβλέπει ο νόµος για τις εγκαταλείψεις
Ο δικηγόρος κ. Χρήστος Πλακούδας επισηµαίνει ότι η στάση της Πολιτείας απέναντι στις τροχαίες παραβάσεις έχει αλλάξει σηµαντικά, µε τις υποθέσεις να οδηγούνται πλέον συχνότερα στη δικαιοσύνη µέσω της αυτόφωρης διαδικασίας. Σύµφωνα µε τον Ν. 5209/2025, η εγκατάλειψη σε τροχαίο ατύχηµα αντιµετωπίζεται µε αυστηρότερο πλαίσιο ποινών. Σε περιπτώσεις µε σωµατικές βλάβες, ο οδηγός που εγκαταλείπει τον τόπο τιµωρείται µε φυλάκιση τουλάχιστον τριών µηνών, ενώ αν έχει προκληθεί θάνατος, µπορεί να επιβληθεί κάθειρξη έως και 20 έτη. Παράλληλα επιβάλλονται διοικητικές κυρώσεις, όπως αφαίρεση άδειας οδήγησης για 180 ηµέρες ή και δια βίου, καθώς και πρόστιµο 1.200 ευρώ.
Ακόµη και όταν το τροχαίο αφορά µόνο υλικές ζηµιές, η εγκατάλειψη αποτελεί ποινικό αδίκηµα, τιµωρούµενο µε φυλάκιση έως έξι µήνες ή χρηµατική ποινή 350 ευρώ, συνοδευόµενη από διοικητικές κυρώσεις. Αυστηρή είναι και η αντιµετώπιση οδηγών υπό την επήρεια αλκοόλ ή ουσιών που προκαλούν ζηµιές σε περισσότερα οχήµατα, µε ποινή φυλάκισης έως δύο έτη ή χρηµατική ποινή. Ιδιαίτερη έµφαση δίνεται στην υποτροπή: στη δεύτερη παράβαση το πρόστιµο φτάνει τα 2.000 ευρώ και η άδεια αφαιρείται για επτά χρόνια, ενώ στην τρίτη επιβάλλεται πρόστιµο 4.000 ευρώ και ισόβια αφαίρεση διπλώµατος.
